Psikolojiye Giriş Dersleri

Meditasyon Meditasyon, “belli ritüelleri ve egzersizleri yaparak farklı bilinç düzeyine ulaşmak” amacıyla yapılır. Bahsedilen ritüel ve egzersizlere ise şunları örnek verebiliriz: nefesi kontrol etmek ve düzenlemek, dikkat alanını önemli ölçüde kısıtlamak, dış uyaranları ortadan kaldırmak, yoga vücut pozisyonlarını gerçekleştirmek ve bir olayın ya da sembolün zihinsel imgelerini oluşturmak. Meditasyon sonucu kişi kendini zihinsel ve fiziksel olarak rahatlamış hisseder ve kendisine hoş gelen hafif oranda değişmiş öznel bir düzeye erişir. Hatta bazı kişiler aşırı meditasyon sonucu mistik deneyimler yaşayabilir. Bu deneyimler sırasında kendilerine ilişkin farkındalık duygularını kaybedip daha kapsamlı ama tanımlayamadıkları bir bilince sahip olma duygusunu yaşayabilirler. Bu türden meditasyon tekniklerinin bilinç durumunda bir değişikliğe yol açabilmesi çok eski zamanlardan beri görülmüştür ve Budizm, Hinduizm, Yahudilik ve Hristiyanlık gibi belli başlı bütün dünya dinlerinde yaşanmıştır...

 BİLİNÇ VE ÖZELLİKLERİ Algı, hafıza, problem çözme ve dil gibi bilinç işlevleri ve bilincin doğası psikolojinin önemli konuları arasındadır. Ancak maalesef bu konuları bir çerçeveye oturtacağımız, herkes tarafından kabul edilen bir bilinç teorisi hala ortaya konmamıştır. Elbette bilinç üzerine çalışan ve teoriler üreten birçok araştırmacı var ancak bilimsel çevrede çoğunlukça kabul edilmiş bir teori henüz yok. Bu durum da bilinç ve işlevlerini özellikle uyku ve rüyaları, bilinmeyenlerle dolu konular haline getirmekte. Ancak biz bu bölümde kafa karıştırmaktan uzak duracağız ve bilinenlerle devam edeceğiz.  Geçmişte, davranışçılığın yükselişine kadar psikologların bilinç üzerinde durduğunu ilk bölümde anlatmıştık. Bilinç ve zihni eşdeğer tutan psikologlar, psikolojinin tanımını “zihnin ve bilincin araştırılması” şeklinde yapıyorlardı ve çalışmalarında iç gözlem yöntemini kullanıyorlardı. Watson ve arkadaşları ise psikolojinin bir bilim olabilmesi için davranışlara odaklanması g...

Deneyin Bağlamsal Koşulları 1971 yılında psikoloji profesörü Philip Zimbardo tarafından gerçekleştirilen Stanford Hapishane Deneyi, yapıldığı dönemin şartları içerisinde sosyal roller ve insanın yapabileceklerinin sınırları arasındaki ilişki hakkında daha fazla fikir sahip olmak adına oluşturulmuştur. Bu sosyal rollerden gardiyan ve mahkum rollerini içeren bir hapishane simülasyonu oluşturularak insanların bu rollere ne kadar bürünebilecekleri ve büründüklerinde neler yapılabileceklerini gözlemlemek amacıyla oluşturulmuştur. Deney, Stanford Psikoloji Departmanı’nın bodrumundaki boş alanın yeniden düzenlenerek Stanford County Hapishanesi isimli bir hapishane simülasyonuna dönüştürülmesiyle bağlam kazanmıştır. 3 hücreli bu sahte hapishanede her kapıya koğuş numaraları verilmiş olup hapishane içerisindeki olayları kaydetmek amacıyla koridorun sonuna kamera yerleştirilmiştir. Mahkumlara gerekli duyuruların bildirilmesi amacıyla bir interkom sistemi konumlandırılmıştır. Ayrıca koridorun son...

Temelleri Muzaffer Şerif’in otokinetik deneyi ve Solomon Asch’in çizgi deneyine dayanan Milgram’ın otoriteye itaat deneyi, bahsedilen deneylerde gözlenmek istenen uyuma ek olarak otorite figürlerinin insanların kararlarına etkisi ve bu kararların sonuçları hakkında gözlemler yapmak için tasarlanmıştır.   Milgram sosyal itaatin nasıl oluştuğunu, kişinin kendi değerleriyle çatışsa bile otoriteye nasıl itaat ettiğini, itaatin derecesinin hangi şartlar altında ve hangi ortamlarda bulunduklarına ve otorite algılarına bağlı olarak gösterdiği değişimleri anlamak için deney yoluyla araştırmalar yapmıştır.  Dünyada yaşanan birçok büyük çaplı kıyımda ölen de öldüren de insanın kendisidir. İkinci Dünya Savaşı’nda binlerce Alman askeri milyonlarca masum Yahudi’yi katledip fırınlarda yakarken veya Sırp askerleri Bosna’da binlerce ailenin yitip gitmesine sebep olurken hangi iradeyle hareket ediyorlardı? Komutanlarından aldıkları emirler kendi iradelerini yok saymaları için geçerli bir ...

Psikolojinin alt alanları deyince çoğu insanın aklına direkt olarak bir divan bir uzman ve o divana oturup yaşamını anlatan bir insan geliyor öyle değil mi? Fakat aslında psikoloji yalnızca bu alandan ibaret değil. Yalnızca klinik veya danışmanlık boyutu yok psikolojinin. Klinik psikolojiden tut spor psikolojisine kadar alt alanları var. Çünkü insan tek bir boyutlu değil bu yüzden de pek çok açıdan davranışlarını, zihinsel süreçlerini incelemek ve anlamlandırmak gerekiyor. Psikolojinin her alt dalı bizlere ayrı bir perspektif sunuyor. Bu açıdan psikoloji bilimi insanı pek çok yönden irdeleyecek şekilde alt alanlara bölerek incelemiş ve bugün de burada elimizden geldiğince psikolojinin bu alt alanlarından bahsedeceğiz.  Gelişim Psikolojisi Bu alan bizlere insanın yaşam dönemleri boyunca bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal açıdan gelişimini açıklıyor. Örneğin 4 yaşındaki bir çocuğun önüne iki eşit uzunlukta ve genişlikte bir bardak koyalım ve bardakların eşit olduğunu teyit edelim...

Neden psikolojiye ilgi duyuyoruz, neden zihinsel yapımızı ve davranışlarımızın kökenini merak ediyoruz? Çünkü insan merak eden bir varlık. Psikolojinin temelinin, çoğu bilim gibi felsefeye dayandığını biliyoruz. Filozoflar ise günlük yaşantılarından, sorgulamalarından yola çıkarak sorular sormuşlar. Psikolojik unsurlar ise hayatımızın neredeyse tamamında yer aldığı için bu soruların çoğu davranışlarımız, düşüncelerimiz ve sebepleri ile ilgili. Ayrıca insanlar davranışları ve düşünceleri kontrol edip yön verebilmek için bu konular üzerine çokça düşünüyor. Günümüzde medya veya siyaset gibi bir çok alan, psikolojik süreçleri kullanarak insanları yönlendiriyor. Direkt bir tanım vermemiz gerekirse “psikoloji, davranışların ve zihinsel süreçlerin sistematik ve bilimsel olarak incelenmesidir.”  Çok geniş kapsamlı bir tanım olduğunun farkındayım bu sebeple didiklemeye bir kaç örnekten bahsederek başlayalım.   Geleceğinizi belirleyecek bir sınavdan önce, kariyerinize yön verecek...